Mecaz-ı Mürsel;
Mecaz-ı Mürsel mecaz-ı mürsel nedir - mecaz-ı mürsel sanatı - mecaz-ı mürsel örnekleri - düz değişmeceAralarında benzerlik ilgisi olmaksızın, bir sözün başka bir söz yerine kullanılmasıdır.
İki söz arasında, benzerlik ilgisi dışında "parça-bütün, neden-sonuç, yer-içindekiler." gibi ilgiler vardır.
Bu cümlede geçen "Erzurum" sözcüğü "Erzurum halkı" yerine kullanılmıştır.
- Bir sanatçı söylenip eseri kastedilebilir:
"Namık Kemal'in birinci sınıfta okutulması doğru değil."
"Namık Kemal" sözü ile sanatçının şiirleri ya da başka eserleri anlatılmak istenmiştir.
- Bir yer söylenip içindekiler anlatılmak istenebilir: "Necati Bey'in evini şu dükkâna soralım."
"Dükkân" sözü, içindekiler yerine kullanılmıştır.
Aşağıdaki örneklerde mecaz-ı mürsel sanatı vardır:
* Herkes tabağını bitirecek.
* Ankara, görüşmelere katılacak.
* Listedeki kitapların hepsi edebiyatımızın ünlü kalemlerinin eserleri idi.
* Vatandaş ödev ve sorumluluklarını biliyor.
Örnek Soru:
Tarlasındaki taze salataları övmek için, "Badem bunlar, badem!" diye bağıran satıcı, aşağıdaki söz sanatlarından hangisine başvurmaktadır?
A) Benzetme B) Tenasüp C) Kinaye
D) Hüsn-i talil E) Mecaz-ı mürsel
Çözüm: Salatalık ile badem arasında benzerlik ilgisi olamaz. Aralarında benzerlik ilgisi olmaksızın "badem" sözü "salatalık" yerine kullanılmıştır. Bu sanat mecaz-ı mürseldir. (Yalnız bu soru tartışmaya açıktır.)